Terapi për shock-un

Planet rregulluese, përtej të qënurit masa kufizimesh të ngurta, fshehin ose kanë potencialin e të qënurit strategji e politika me efekte mbi cilësinë e jetës në fusha si: shëndetësi, kulturë, edukim, dhe rrjedhimisht mbi ekonomi dhe politikë. Në ekonomin e tregut të lirë, ku është konkurenca dhe kokëfortësia e shifrave të përcaktuara nga forcat e tregut dhe jo planifikimi që dominon të ardhmen, planet rregulluese tërheqin (ose duhet të tërheqin) interesin si të qytetarit dhe të atyre që përftojnë politika makroekonomike, rregullore mjedisore apo energjitike, strategji të zhvillimit industrial apo të politikave për turizmin etj…. Në këtë kuptim këto plane bashkojnë nga njëra anë përpjekjet shoqërorë për zhvillim dhe në anën tjetër interesat e individit dhe qytetarëve, ç’ka i bën ato pa frikë të quhen planet e mbarëvajtjes shoqërore.

Continue reading

Advertisements

Kriteret e një planifikimi të “papërshtatshëm”

Planifikimi si katalist shoqëror

 

“Në kulmin e debateve dhe shqetësimeve mbarëbotërore për krizën ekonomiko-financiare dhe pasojat e saj, në Shqipëri harxhojmë pothuajse tërësisht energjitë politike e sociale për ligjin zgjedhor, ruajtjen e votës, legjitimitetin e përfaqësimit, etj. Në kulmin e nevojës për të konsoliduar demokracinë shumë shpesh “humbasim” në problematika specifike biznesi, qofshin këto modeste dhe të parëndësishme për fatet e ekonomisë kombëtare në momentin e dhënë. Duket sikur jemi të pa fokusuar dhe të çekuilibruar përballë sfidave të zhvillimit ekonomiko-social dhe raporteve të saj me funksionimin e një demokracie reale.”

 

Ardian Civici  “Zgjedhja e vështirë: Kapitalizëm apo Demokraci”

 

Nëse politikat e palnifikimit, sikurse edhe të gjitha politikat, deri dje bëheshin me “direktiva nga lart”, bëhën edhe sot në të njëjtën mënyrë: nëpërmjet “direktivave” të sistemit të tarafeve, interesave të ngushta legjitime ose jolegjitime të bizneseve, duke anashkaluar shpesh edhe strukturat ligjore. Rrjedhimisht modelet që kërkojnë transparencë hasin në vështirësinë e fshehtësisë që nënkupton kultura e grupit dhe e klanit, modelet që kërkojnë vendime gjthëpërfshirëse hasin në bllokimin e tyre nga  grupet e interesit, problemet që kërkojnë njëtrajtëshmëri në zgjidhje hasen në mënyrën selektive të aplikimit të ligjit etj… Dhe gjersa të jetë kështu sistemet politike përfundojnë natyrshëm në oligarki, kurse ato ekonomike ne monopole; demokracia nuk e kryen me rolin e saj gjthëpërfshirës kurse sistemi financiar e humbet karakterin e vet egalitar (barazinë në konkurrencë); dhe së fundi sistemet politike (demokracitë) dhe ato ekonomike nuk janë më dy “binjakë identikë” (nëse do mund të përdor një metaforë po të Civicit nga “Zgjedhja e vështirë: Kapitalizëm apo Demokraci”). Continue reading